1993 - podstawy wiedzy ekonomicznej

Rok 1993 / MCMXCIII Stulecia: XIX wiek ~ XX wiek ~ XXI wiek

Sto lat wstecz

Dziesięciolecia: 1940-1949 1950-1959 1960-1969 1970-1979 1980-1989 1990-1999 2000-2009 2010-2019

Lata: 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003

|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| ||||||||||

Wydarzenia w Polsce

7 stycznia – Sejm przyjął tzw. ustawę antyaborcyjną.
14 stycznia – zatonął prom Jan Heweliusz (zginęły 54 osoby).
23-24 stycznia – I Kongres Unii Pracy. Przewodniczącym - Ryszard Bugaj.
5 marca – Jarosław Kaczyński ujawnił tajną instrukcję UOP, dotyczącą zakładania podsłuchów i inwigilacji partii politycznych.
10 marca – w Katowicach rozpoczął się proces w sprawie wydarzeń w kopalni "Wujek" z dnia 16 grudnia 1981.
16 marca – do kiosków trafia pierwszy numer miesięcznika komputerowego Secret Service.
21 marca – II Kongres SdRP: przewodniczącym Rady Naczelnej został Aleksander Kwaśniewski, wiceprzewodniczącymi - Leszek Miller, Józef Oleksy i Izabella Sierakowska. Przyjęto program pt."Polska sprawiedliwa, suwerenna, bezpieczna."
25 kwietnia – II zjazd UD. Tadeusz Mazowiecki przewodniczącym partii.
29 kwietnia – sekretarzem generalnym Konferencji Episkopatu został sufragan sosnowiecki ks. bp Tadeusz Pieronek.
29-30 kwietnia – wizyta premiera Szwecji, Carla Bildta.
30 kwietnia – Sejm przyjął ustawę o narodowych funduszach inwestycyjnych, znaną jako Program Powszechnej Prywatyzacji.
3 maja – papieżowi Janowi Pawłowi II jako pierwszemu Polakowi w III RP został przyznany Order Orła Białego.
5 maja – rozpoczął się strajk sfery budżetowej.
21 maja – strajk komunikacji miejskiej w Warszawie.
25 maja – rozpoczęła się wizyta Matki Teresy z Kalkuty.
28/29 maja – Sejm przegłosował wotum nieufności dla rządu Hanny Suchockiej.
29 maja
- prezydent Lech Wałęsa wydał zarządzenie o rozwiązaniu Sejmu.
- Polska zremisowała z Anglią 1:1 w rozegranym w Chorzowie meczu eliminacyjnym do Mistrzostw Świata.
31 maja-14 października – brak urzędującego Sejmu i Senatu.
10 czerwca – z inicjatywy Lecha Wałęsy powstał Bezpartyjny Blok Wspierania Reform (BBWR).
16 czerwca – Jacek Kuroń został odznaczony francuskim Orderem Legii Honorowej.
5 lipca – wszedł w życie podatek od wartości dodanej VAT.
28 lipca – parafowano konkordat między rządem RP a Watykanem.
6 sierpnia – rosyjska brygada łączności specjalnej, jako ostatni zwarty oddział stacjonujący w Polsce, opuściła Rembertów.
15 sierpnia – Polsat - pierwsza polska telewizja komercyjna - rozpoczęła nadawanie własnego serwisu informacyjnego Informacje.
24 sierpnia – z oficjalną wizytą do Polski przybył prezydent Rosji Borys Jelcyn.
26 sierpnia – obroty na giełdzie przekroczyły bilion zł.
8 września – 5 osób zginęło w wyniku wykolejenia tramwaju w Poznaniu.
9 września – utworzono Biebrzański Park Narodowy.
13 września – prochy Ignacego Mościckiego zostały sprowadzone ze Szwajcarii i złożone w krypcie archikatedry Świętego Jana.
14 września – Airbus A320 linii Lufthansa rozbił się podczas lądowania na lotnisku Warszawa-Okęcie. Zginął jeden członek załogi oraz jeden pasażer, 45 osób było rannych.
16 września – powstał Park Narodowy Gór Stołowych.
17 września
- Kraków: w krypcie Świętego Leonarda na Wawelu złożono trumnę z prochami generała Władysława Sikorskiego, sprowadzone z Wielkiej Brytanii.
- ostatni żołnierze Północnej Grupy Wojsk armii rosyjskiej opuścili terytorium Polski (w okresie od 8 kwietnia 1991 wycofano łącznie: 60 tys. żołnierzy, ponad 1,5 tys. czołgów i wozów bojowych, 400 dział i moździerzy, ponad 300 samolotów i śmigłowców oraz 500 tys. t środków walki).
19 września – wybory parlamentarne; przy frekwencji 52,1 proc., najwięcej mandatów do Sejmu uzyskały: Sojusz Lewicy Demokratycznej - 171, Polskie Stronnictwo Ludowe - 132, Unia Demokratyczna - 74.
20 września – odbyła się premiera filmu Balanga.
21 września – w Gdańsku prezydent Francji - François Mitterrand - i Niemiec - Richard von Weizsäcker – zostali uhonorowani doktoratami honoris causa miejscowego uniwersytetu; spotkanie z Lechem Wałęsą.
22 września – pierwsza wizyta w Polsce króla Szwecji, Karola XVI Gustawa.
13 października – podpisano umowę koalicyjną pomiędzy SLD a PSL. Z negocjacji wycofała się Unia Pracy.
14 października – marszałkiem Sejmu został Józef Oleksy z SLD, wicemarszałkami: Józef Zych z PSL, Olga Krzyżanowska z UD, Aleksander Małachowski z UP. Marszałkiem senatu został Adam Struzik z PSL, a wicemarszałkami - Ryszard Czarny z SLD, Zofia Kuratowska z UD i Stefan Jurczak z "Solidarności".
26 października – Sejm powołał Waldemara Pawlaka na stanowisko premiera rządu koalicyjnego SLD-PSL.
9 listopada – Aleksander Kwaśniewski, przewodniczący Klubu Parlamentarnego SLD, objął przewodnictwo Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego.
16 listopada – Sejm Rzeczypospolitej Polskiej przyjął ustawę lustracyjną.
18 listopada – przewodniczącym Trybunału Konstytucyjnego został Andrzej Zoll.
1 grudnia – zainaugurowała działalność Katolicka Agencja Informacyjna.
28 grudnia – w Poznaniu Aleksander Kwaśniewski został wybrany przez tygodnik "Wprost" Człowiekiem Roku 1993.
31 grudnia – według danych GUS liczba bezrobotnych osiągnęła 2,9 mln, co stanowiło ok. 16% zawodowo czynnych.
Na polski rynek wszedł międzynarodowy koncern Unilever, wprowadzający marki takie jak: Algida, Rama i Lipton.

Wydarzenia na świecie

1 stycznia
- Dania objęła Prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.
- rozpad Czechosłowacji na dwa odrębne niepodległe państwa - Czechy i Słowację.
3 stycznia – podpisanie przez USA i Rosję w Moskwie porozumienia rozbrojeniowego START II.
26 lutego – samochód-pułapka wjechał na podziemny parking pod World Trade Center w Nowym Jorku, po czym eksplodował. W wyniku wybuchu zginęło 6 osób,a ponad 1000 zostało rannych.
14 marca – inauguracja działalności uniwersytetu medycznego Campus Bio-Medico w Rzymie, powstałego z inicjatywy Opus Dei.
21 marca – w Rosji Borys Jelcyn wprowadził rządy prezydenckie.
22 marca – oficjalny debiut mikroprocesora Pentium firmy Intel.
17 kwietnia – ONZ wprowadził gospodarczą blokadę Jugosławii.
29 maja – w Solingen w Niemczech w wyniku podpalenia domu dla azylantów spłonęło 5 Turczynek.
1 lipca Belgia objęła Prezydencję w Radzie Unii Europejskiej
9 lipca – brytyjskie ministerstwo spraw wewnętrznych ogłosiło publicznie, iż odnaleziono ciało cara Mikołaja II Romanowa i jego żony Aleksandry Fiodorownej w Jekaterynburgu.
12 lipca – wybrzeża japońskiej wyspy Hokkaido: trzęsienie ziemi o sile 7,8 stopni w skali Richtera. Wywołana przez wstrząs fala tsunami uderzyła w wyspę Okushiri, w wyniku czego 202 osoby straciły życie.
19 lipca – czarny dzień kolei słowackich - tego dnia doszło do 3 poważnych wypadków kolejowych.
27 lipca
- cła nałożone przez USA na polską stal uczyniły jej eksport do tego kraju nieopłacalnym.
- Fidel Castro zapowiedział zniesienie kar za posiadanie dolarów.
- podczas Igrzysk Panamerykańskich w Salamance Kubańczyk Javier Sotomayor ustanowił do dziś niepobity rekord świata w skoku wzwyż - 2,45 m.
sierpień – wprowadzono ranking FIFA.
6 sierpnia – papież Jan Paweł II wydał encyklikę Veritatis splendor.
9 sierpnia – Albert II Koburg został królem Belgów.
19 sierpnia – w Stuttgarcie, Brytyjka Sally Gunnell ustanowiła rekord świata w biegu na 400 m ppł. (52,74 s.)
20 sierpnia – w Stuttgarcie, Brytyjczyk Colin Jackson ustanowił rekord świata w biegu na 110 m ppł. (12,91 s.)
21 sierpnia – NASA utraciła kontakt z sondą kosmiczną Mars Observer.
6 września – Rosja: strajk ostrzegawczy górników ze 119 kopalń.
13 września – Jaser Arafat i Icchak Rabin podpisali układ zapowiadający utworzenie Autonomii Palestyńskiej.
21 września – kryzys konstytucyjny w Rosji: prezydent Borys Jelcyn rozwiązał Radę Najwyższą, a ta w odwecie odwołała go ze stanowiska. Nowym prezydentem wybrany został Aleksander Ruckoj.
24 września – Norodom Sihanouk ponownie został królem Kambodży.
27 września – NASA utraciła kontakt z sondą Mars Pathfinder.
3 października
- w Moskwie doszło do starć między stronnikami prezydenta a zwolennikami parlamentu, Borys Jelcyn wprowadził w Rosji stan wyjątkowy.
- w Mogadiszu w Somalii stoczono bitwę wojsk amerykańskich z bojownikami przywódcy klanowego Mohameda Farraha Aidida.
4 października – ewakuacją Amerykanów zakończyła się w Mogadiszu dwudniowa bitwa amerykańskich oddziałów z milicją i cywilami somalijskimi. Zginęło 18 żołnierzy USA i ponad 1 000 Somalijczyków.
1 listopada – wejście w życie traktatu z Maastricht: powstała Unia Europejska.
30 listopada – odbyła się premiera filmu Lista Schindlera.
5 grudnia – burmistrz Wiednia Helmut Zilk został ciężko ranny w zamachu dokonanym przy użyciu bomby umieszczonej w przesyłce pocztowej.

Urodzili się

4 stycznia - Scott Redding, brytyjski motocyklista
18 stycznia - Morgan York - amerykańska aktorka
25 stycznia - Tomasz Byrt, polski skoczek narciarski
29 stycznia - Michelle Larcher de Brito, portugalska tenisistka
5 lutego - Marcel Kanarek, polski szachista
7 lutego - David Dorfman, amerykański aktor
9 lutego - Parimarjan Negi, szachista hinduski
16 lutego - Mike Weinberg, amerykański aktor
26 lutego - Taylor Dooley, amerykańska aktorka dziecięca
8 kwietnia - Trent Sullivan, australijski aktor
10 maja
- Shida Mirai, japońska aktorka
- Spencer Fox, amerykański aktor głosowy
13 maja - Debby Ryan, amerykańska aktorka
26 lipca - Taylor Momsen, amerykańska aktorka
11 sierpnia- Alyson Stoner, amerykańska aktorka i tancerka
12 sierpnia - Ewa Farna - polska piosenkarka pop-rockowa
17 sierpnia - Sarah Sjöström, szwedzka pływaczka
26 sierpnia - Keke Palmer, amerykańska aktorka i piosenkarka
9 września - Lauren Clinton, amerykańska aktorka dziecięca
1 października - Ilona Mitrecey, francuska piosenkarka
8 października - Angus T. Jones, amerykański aktor młodego pokolenia
9 października - Wesley So, filipiński szachista
19 listopada - Cleo Massey, australijska aktorka
6 grudnia - Elián González, chłopiec, który w 1999 zdołał uciec z rządzonej przez komunistów Kuby i dotrzeć do Stanów Zjednoczonych
8 grudnia - AnnaSophia Robb, amerykańska aktorka i piosenkarka
22 grudnia - Aliana Lohan, amerykańska aktorka, piosenkarka i modelka

Zmarli

12 stycznia - Józef Czapski, polski malarz, eseista (ur. 1896)
20 stycznia - Audrey Hepburn, amerykańska aktorka (ur. 1929)
22 stycznia - Kōbō Abe (jap. 安部公房), japoński prozaik, dramaturg i scenarzysta, autor powieści Kobieta z wydm (ur. 1924)
26 stycznia - Robert Jacobsen, duński rzeźbiarz, malarz i grafik (ur. 1912)
17 lutego - Włodzimierz Sedlak, polski ksiądz, profesor, twórca polskiej szkoły bioelektroniki i elektromagnetycznej teorii życia (ur. 1911)
20 lutego
- Marian Bublewicz, polski kierowca rajdowy (ur. 1950)
- Ferruccio Lamborghini, włoski producent samochodów, do 1974 właściciel marki Lamborghini (ur. 1916)
1 marca - Anna Bidwell, polska tłumaczka (ur. 1918)
31 marca - Nicanor Zabaleta, baskijski harfista (ur. 1907)
2 kwietnia - Stefan Arski, polski dziennikarz, działacz komunistyczny, publicysta historyczny (ur. 1910)
24 kwietnia - Wiesław Andrzejewski, polski pisarz(ur. 1931)
2 czerwca - Karol Świtalski, polski duchowny luterański, kapelan WP (ur. 1902)
12 czerwca - Antonina Gordon-Górecka, polska aktorka (ur. 1914)
19 czerwca - William Golding, brytyjski pisarz, laureat Nagrody Nobla (ur. 1911)
8 lipca - Henry Hazlitt, przedstawiciel austriackiej szkoły ekonomi, pisarz, dziennikarz (ur. 1894)
5 sierpnia – Eugen Suchoň, słowacki kompozytor (ur. 1908)
10 sierpnia - Øystein Aarseth, znany również jako Euronymous, gitarzysta norweskiego zespołu Mayhem (ur. 1968)
13 sierpnia - Andrzej Stockinger, polski aktor (ur. 1928)
3 października - Richard Kowalewski, amerykański kapral oddziałów Rangers (ur. 1973)
4 października - Jerzy Broszkiewicz, polski pisarz (ur. 1922)
29 października - Stanisław Marusarz, polski skoczek narciarski (ur. 1913)
31 października
- Federico Fellini, włoski reżyser filmowy (ur. 1920)
- River Phoenix, amerykański aktor filmowy (ur. 1970)
1 listopada - Severo Ochoa, hiszpański biochemik, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny (ur. 1905)
19 listopada - Leonid Gajdaj, rosyjski reżyser filmowy (ur. 1923)
4 grudnia - Frank Zappa, amerykański kompozytor i gitarzysta (ur. 1940)
9 grudnia - Ryszard Trenkler, polski duchowny luterański (ur. 1912)
15 grudnia - Janusz Pasierb, polski ksiądz, uczony, poeta, eseista, znawca sztuki (ur. 1929)
24 grudnia - Andrzej Nadolski, polski historyk, archeolog, łódzki profesor archeologii, historyk wojskowości, bronioznawca (ur. 1921)
31 grudnia - Brandon Teena (Teena R. Brandon), zamordowana transseksualistka

Zdarzenia astronomiczne

Nagrody Nobla

Zobacz też

Święta ruchome

Tłusty czwartek: 18 lutego
Ostatki: 23 lutego
Popielec: 24 lutego
Niedziela Palmowa: 4 kwietnia
Wielki Czwartek: 8 kwietnia
Wielki Piątek: 9 kwietnia
Wielka Sobota: 10 kwietnia
Wielkanoc: 11 kwietnia
Poniedziałek Wielkanocny: 12 kwietnia
Wniebowstąpienie: 20 maja
Zesłanie Ducha Świętego: 30 maja
Boże Ciało: 10 czerwca

Usługa

Spis treści

Wydarzenia w Polsce

Wydarzenia na świecie

Urodzili się

Zmarli

Zdarzenia astronomiczne

Nagrody Nobla

Zobacz też

Święta ruchome